ST. Demir-Çelik ve Ağır Sanayi - 25 Ekim 2009

Ülkemizdeki en trajikomik iş kazalarından biri sigarasını yüksek fırında yakmak isteyen işçinin ölümüdür. Bir demir-çelik tesisindeki eğitimsiz işçimiz 1500 ºC’ye ulaşan fırına aşırı yaklaşmak suretiyle yanarak hayatını kaybetmişti. Sigarasını da yakmayı becermiş olmalıdır.
Çok tehlikeli yer olması ve ölümün çok feci şekilde gelmesi nedeniyle Dünya Çelik Birliği emniyet ve iş sağlığı prensipleri hazırlamış bulunmakta. Birlik bu prensiplerin en üst düzeyde ve her şeyin üstünde önemle benimsenmesi halinde kazasız ve hastalıksız bir iş ortamı yaratılacağını ileri sürmekte. Bu ortam yalnızca iş görenleri değil, tedarikçi, ziyaretçi, müşteri gibi herhangi bir nedenle tesiste bir süreliğine de olsa bulunacak kişilerin korunmasını da sağlayacak.
Dünya Çelik Birliği hazırladığı emniyet ve iş sağlığı prensiplerini sorular şeklinde anlatıyor. İlk soru; emniyet ve iş sağlığı şirketiniz için birincil önemde midir ile başlayıp eğer birincil önemdeyse bu kabul şirketinizin misyon bildirgesinde yer almakta mıdır şeklinde bitiyor.
Kaza ve hastalıkların çalışmalarının normal bir kısmı olmadığına inanan birlik tüm yaralanmaların, iş hastalıklarının önlenebilir olduğunu ileri sürmekte ve en iyi önlemlerin alınmasını zorunlu tutmaktadır. Birliğe göre eğer bir kaza olmuşsa bunun sebebi herkesin birlikte ellerinden geleni yapmamış olmalarıdır. Kaza olmaması için tüm risk faktörleri ortadan kaldırılmalıdır.
İkinci prensip tesisin emniyet ve iş sağlığı performansından yöneticileriniz sorumlu mudur, sorusuyla vurgulanmaktadır. Sorunun açıklamasında yöneticilerin operasyonel düzeyden tepe yönetime kadar her mevkidekileri kapsadığı belirtilmektedir. Birliğe göre yöneticiler emniyet ve sağlık hedefleri koymalılar, bu hedeflere erişilmesi için de gerekli kaynakları sağlamalıdırlar. Bu davranış yönetimin performans değerlendirme kriterleri arasına konarak pekiştirilmelidir.
Üçüncü prensip tesisteki herkesin her gün kaza önleme ve sağlık için ne yaptığının sorulması prensibidir. Birlik her an herkesin kafasında önlem alma düşüncesinin canlı tutulmasının ve bu doğrultuda çaba sarf etmesinin yaşamsal önemde olduğuna inanmaktadır. Ancak çabaların gelişigüzel olmaması için eğitim alınmasını da şart koşmaktadır.
Dördüncü prensibe göre; her bir işçinin emniyetsizliğe yol açtığını düşündüğü durumda prosesi durdurma erki bulunmalıdır. Açıklamada; bu davranış yanlış olmuş olsa bile prosesi durduran işçi üretim kaybından sorumlu tutulamaz ve kendisiyle bir daha aynı davranışı yapmasını engelleyecek bir tarzda konuşma yapılamaz denmektedir.
Gelelim başlıktaki Arap kadı konusuna. Umreye giden bir Türk karşıdan karşıya geçmek için yaya geçidinde beklemektedir. Bir süre sonra kendisi için yeşil ışık yanınca yola adımını atar. Daha karşıya geçemeden bir araba kendisine hızla çarpar, hastanelik olur. Şoförü polise şikayet eder, polis de ikisini birden kadının huzuruna çıkarır. Olayı dinleyen kadı yaralı Türk’ü suçlu bulur. Gerekçesi çok enteresandır; buraya gelmeseydin kaza da olmayacaktı…
Kazaların önlenmesinde Arap kadı mantığından uzaklaşmak önemli bir adım.