ST. Demir - Çelik & Ağır Sanayi - 5 Ekim 2010

2006 yılında dünyadaki ikinci enternasyonal lisan olan İspanyolcayı öğrenmeye başladığımda ilk hocam Kübalı bir hanımdı. Küba’da konuşulan tek dilin İspanyolca olduğunu bilmemle birlikte o tarihe kadar nedenini araştırmamıştım. Güney Amerika ülkelerinde de İspanyolca ve Portekizce konuşulmaktaydı ancak yerli halkın kendilerine özgü dilleri de vardı. İspanyolların Küba yerlilerinin tamamını katlettikten sonra Afrika’nın değişik yerlerinden getirdikleri esirlerle İspanyolca konuşmalarının bunun nedeni olduğunu öğrendim. Aztek’ler, Maya’lar, İnka’lar da aynı akıbete uğramışlardı ancak kökleri kazınmadığı için dilleri hala yaşamaktaydı.
Soykırımı nedeniyle duyduğum infial ve bu soykırımının bahsinin hiç geçmemesi nedeniyle yaşadığım şaşkınlık bir tarafa nasıl olmuştu da bir iki gemi dolusu asker, çapulcu, tayfa karışımı, taş çatlasa birkaç yüz kişiyi bulan istilacılar binlerce kişinin kökünü kazımıştı? Yanıtı “Tüfek, Mikrop ve Çelik İnsan Topluluklarının Yazgıları” isimli, Jared Diamond tarafından yazılmış eserde buldum. Diamond, “Neden Avrupalılar Amerika’yı Keşfetti de Amerikalılar Avrupa’yı Keşfedemedi?” sorusunu araştırırken ulaştığı bulgularla benim merakımı da gideriyor. 

Biraz sonra okuyacağınız rakamlara inanmak gerçekten çok güç. 16 Kasım 1532 yılında Peru’nun bir dağ kasabası olan Cajamarca’da İnka İmparatoru Atahualpa ile İspanyol fatih Francisco Pizarro karşılaşırlar. Kitaptaki ifade ile 168 kişilik bir ayaktakımı güruhuna kumanda eden Pizarro bilmediği yabancı topraklarda, hiç tanımadığı 80.000 kişilik bir ordu ile savaşır. Sonuçta İnka’lardan 7.000’den fazla kişi ölür, çoğu yerlinin kolu kopar, çeşitli şekillerde yaralanırlar. Gece basmasa bu rakamın çok daha artacağını yazar kayıtlar… Peki yalnızca 106 piyade eri ve 62 süvari ile Pizarro bunu nasıl başarmıştır, hem de tek bir kayıp bile vermeden? Kitabı adından da hissedilebileceği gibi katliamda çelik büyük bir rol oynuyor! İspanyollar çelik kılıçlara, kamalara, mızraklara ve zırhlara sahiptir. Yerliler çeliğe karşı taş, bronz ve tahta sopalarla, topuzlarla ve baltalarla karşılık vermeye çalışırlar. Aynı sonucu Cortes’in Aztek’leri esir almasında da yaşanır. 

Mesaj: Doğumundan bu yana çelik kendisini iyi kullananları hep başarıya taşımıştır. Başka malzeme aramaya gerek yoktur.

Not: Kitap TÜBİTAK’ın popüler Bilim Kitapları 174 ile aranırsa üzerinde yazan fiyatı olan 8 TL’ye alınabilir. Hararetle de tavsiye ederim.