S.T. Otomasyon - 01 Şubat 2008

İletişimin düşük maliyetli olması isteği kablosuz teknolojilere olan talebi arttırıyor. Kablo tesisatlarının getirdiği malzeme ve yüksek işçilik maliyetlerinden kablosuz teknoloji ile kurtulunabileceği düşünülüyor. Ancak yeni sistemin kablosuz olup olmayacağı kararını sadece maliyetlere bakarak vermek doğru değil. İletişim gecikmeleri, hatta tıkanmalar (ing. jamming) gürültü kapma ve güvenlik gibi faktörler de karar değişkenleri. Üstelik kablosuz teknolojide frekans bandı doğru seçilmez ise interferans problemleri ile sinyal zayıflamaları yaşanabiliyor. Keza çevresel etkiler nedeniyle elektromanyetik uyumsuzluk da oluşabilir. Ancak kablodan kurtulmanın getirdiği büyük bir mobilite avantajı da var. öte yandan kablonun hızı ve güvenliği de üstün yanları. Dikkate alınması gereken bu kadar çok etmen bulununca çoğu uygulamada kablolu ve kablosuz teknolojilerin birlikte kullanımı optimum çözüm olmakta.

* * *

Kablosuz teknoloji bir yandan hızla popüler olurken diğer taraftan kablolarda da çok derin gelişme ve iyileşmeler var. Kablo kataloglarındaki çeşitliliğin on binlere ulaşmış olmasını delil olarak görebiliriz.
Mikro incelemeler kabloların içinde onları zorlayan çok sayıda olayların gerçekleştiğini seneler önce ortaya çıkarmıştı. Geçici akımlar, yansıyan dalgalar, harmonik güç distorsiyonları, inrush akımları zorlama kaynakları. Bunlara yüksek hızlı anahtarlamanın getireceği birkaç katlık gerilim yükselmelerini de ekleyebiliriz. Bütün bunlar kabloyu ısıtmakta, ısınma yalıtkan malzemedeki ozonun ayrışmasına, ozonun ayrışması da kimyasal reaksiyonları tetikleyerek yalıtımın bozulmasına yol açabilmekte.
Bir de kabloyu zorlayan dışsal etmenler var. Petro kimya tesislerinde başka demir-çelik fabrikalarında başka, kaynak ortamında başka deniz altında başka zorlamalar.
Günümüz kabloları işte bu içsel ve dışsal zorlamalara bana mısın demeden tasarımlanmış ömrü boyunca işlevselliğini koruyor. Dahası laboratuvarlar durmadan yeni kablo türleri üretiyor.

* * *

İtiraf etmeliyim ki masaya bu ayın kapak konusu olduğu için kablosuz teknolojiyi övmek ve gelişmesini destekleyecek bir yazı yazmak niyetiyle oturmuştum. Düşünürken kablo ile tanışmamım teknik hayatımın başlangıcı olduğunu fark ettim. Daha küçücükken çakıyla, içindeki tellere zarar vermeden, boyunu kısaltmadan kabloyu soyma becerisi edinmeyi çok önemsemiş olduğumu, onun için çok çaba sarf ettiğimi hatırladım. Duygusallaştım, yüreğim elvermedi. Okuduğunuz gibi aksine kablodaki gelişmeleri bulup yazdım. Onun beni yalnızca mühendislik dünyasına değil, hayata da bağlamış olduğunu anladım.
Kablomdan kopamadım…