S.T. Demir-Çelik-Paslanmaz - 7 Nisan 2008

Başta makina olmak üzere otomotiv, inşaat, beyaz eşya, gemi gibi pek çok sektörün vazgeçilmez hammaddesi olan çeliğin satın alınma tarzı hem karlılığı, hem de verimliliği belirler.
İster büyük, isterse küçük olsun tüm çelik malzeme kullanıcıları bazı değişkenlere dikkat ettikleri takdirde avantajlı hale gelebilirler. Bu değişkenleri şöyle sıralayabiliriz; satın alınan miktar, alınan farklı kalite ve tür sayısı, çelik kullanım hızı, çelik ihtiyacını doğru belirleme becerisi, alım yapılan satıcı sayısı, taşıma bedeli ve çelik fiyatlarının ne kadar değişeceği.

   *   *   *

Firmalar sezgisel olarak değerlendirdikleri yukarıdaki değişkenler ışığında satın alma miktarlarını ve frekansını belirlerler. Bazen miktar ıskontolarından, nakliyeden ve olası zamlardan tasarruf yapmak amacıyla büyük miktarlarda alım yapılır. Ancak bu alım işletme sermayesi gerektirir. Daha da önemlisi stok tutma maliyetleri yükler. Bundan canı yanan şirketler düşük miktarlarda (dolayısıyla daha sık) alım yaparlar ancak bu hem ek iş yükü yaratır, hem de satıcı karşısında güçsüz duruma düşürür.
Bu işin ortası yok mudur? Vardır! İdeal alım miktarı ve frekansı bilimsel metotlarla bulunur. Bu metotlar ilk paragrafta bahsedilen değişkenleri doğru biçimde harmanlar. Üstelik bilim konuya tek alım olarak değil, tüm yılın ihtiyacının karşılanması şeklinde bakar. Bu yaklaşım kafadan yapılabilecek bir şey değildir. Buna rağmen, şaşırtıcı bir şekilde, tanıdığım her yönetici ve patron en iyi satın alımları yaptığına inanmaktadır.  Kafadan atarak…

   *   *   *

Çelik alıcılarının dünya çelik piyasalarını yakından izlemeleri gerekmektedir. Satıcılar zaten bu pazarın içinde olduklarından arada oluşan bilgi asimetrisi hep kullanıcıların aleyhine çalışır. Zaten bir çelik satıcısıyla masaya oturduğunuzda eğer dünya pazarlarından konuşmaya başlarsanız sizinle daha dikkatli ilgilenmeye başladıklarını fark edersiniz. Bu her defasında alıcılara fayda sağlamasa bile, piyasaları bilmediği ve izlemediği anlaşılan müşterinin her defasında normalden fazla ödeyeceği kesindir.
Dikkat edilmesi gereken bir husus da fiyatı düşük malzemenin her zaman ucuz olmadığıdır. Düşük fiyat ödeneceği için ikinci kalite çelik yeğleniyor, ancak bu firelere ve makinaların ayarının kaçmasına yol açıyorsa alıcı yanılgı içindedir.

   *   *   *

Firmalar çelik alırken sadece iş için alım yapmaya ya da sadece stok için alım yapmaya devam ettikleri sürece para kaybetmeye de devam edeceklerdir. Sadece satın alma kültürü ile bütünleşen bilimsel yöntem bunun önüne geçebilir. Nice doğru alımlara…