ST. Robotik - Mekatronik - 10 Ağustos 2009

Belki de dünyanın en verimli işçileri. Ama ekonomik kriz onların bile işsiz kalmalarına neden oldu. Evet tüm dünyada robot sektörü daraldı. Hal böyle olunca gerek üretim gerekse kullanım açısından sektörün bir numaralı ülkesi Japonya’da neler yaşanmakta olduğunu merak ettim. Dünyanın en büyük mekanik işçi filosunun bulunduğu bu ülke aynı zamanda global krizin hiç de teğet geçmediği yer olunca merakım haliyle daha da arttı.
Japon Robot Birliği’nin verilerine göre ulusal endüstriyel robot pazarı 2008’in son çeyreğinde %33, 2009’un ilk çeyreğinde de %59’luk bir azalma yaşamış. Robotların robotlar imal ettiği Yaskawa’nın Kyushu adasındaki dev fabrikasında kapasite kullanım oranı %40 düzeyine inmiş. Analistler 2009 içindeki toplam küçülmeyi de aynı oranda; %40 olarak tahmin etmekler. Japonya’da 2005 yılında dünya endüstriyel robot nüfusunun yaklaşık %40’ına karşılık gelen 370.000 robot çalışmakta iken (imalatta çalışan her bin işçiye 32 robot düşmekteymiş) hükümet 2025 yılında 1.000.000 robot sloganıyla bir proje başlatmış. Yıl içinde proje yürürlükten kaldırılmış.

Peki sektör nasıl iyileştirilecek?
Bu soruya ilk yanıt sevimli robot oyuncaklar üretmek şeklinde olmuş. Geçmiş yıllarda büyük başarı olmasa da kendini kurtarmış olan Sony’nin robot köpeği Aibo’sundan hareketle sektördeki Ar-Ge çalışmaları bu yöne kaymış. Ancak Sony’nin 2000 dolarlık Aibo’nun fişini çekmesi moralleri bozmuş. Konuya optimist yaklaşanlar Takara Tomy’nin bazı kelimeleri anlayabilen 300 dolarlık I-Sobot’unu örnek almışlar. I-Sobot robotların fazla pahalı olmadığını ve eskiye kıyasla daha çok iş yapabileceklerini göstermesi açısından da örnek gösteriliyor.
Japonya’da şehirlerde yaşayan nüfusun %25’inden fazlasının 65 yaş üstü saptaması robot üreticilerine ev robotları yapma fikri vermiş. Bunlardan biri karpuz kafalı olarak adlandırılan ev bakıcısı Roborior. Roborior sakinler evde olmadıklarında şüpheli bir hareket görürse kameraya kayıt yapıyor ve görüntüleri cep telefonlarına yolluyormuş. Satışlar fazla olmayınca üretici başka bir iş modeline; kiralamaya dönmüş. Japonya’da hırsızlıkların az olması yeterli talebi yine getirmeyince üretici firma da ABD ve AB pazarlarına yönelmiş.
Diğer bir ev bakıcısı robot da MySpoon. Kaşığım anlamına gelen ismiyle bu robot yaşlıların, özürlülerin yemek yemesine yardım ediyor. Satışları da gayet iyi.
Japon robot pazarında bir başarı öyküsü de Fuji firmasından. Fuji’nin kalitesini ülkemize Kontek’in ithal ettiği inverterlerden zaten biliyoruz. Robotları da aynı yüksek kalitede iş yapıyor; gökdelenlerin camlarını dışarıdan temizliyor. Çok titiz olmasının yanı sıra sıfır iş kazasını garantilemesiyle çok sayıda gökdelenin dış temizliği ona emanet edilmiş. Fuji örneği robotların pratik çözümlerde işe yaradığına ve ekonomik değer yarattığına ilişkin önemli bir kanıt.
Japonlar bu kadarla kalmıyorlar. Önlerine bir büyük hedef daha koymuşlar; Cyborg resepsiyon görevlileri. Bu projenin bütçesi olarak 72 milyon dolar ayırmışlar. Kısacası çözümü beyinlerinin içinde arıyorlar. Başka yerde değil!