ST. Otomasyon - 1 Mayıs 2009

‘Otomasyon Adaları’ tanımı diğer sistemlerden bağımsız çalışan otomatize edilmiş imalat sistemlerini anlatmak için kullanılan bir ifadedir. 1980’lerde kullanılmaya başlayan ve kısa sürede popüler olan bu tanım otomasyon çözümlerinin hızla gelişmesi sonucunda birbirlerinden kopuk biçimde çalışan otomasyonlu imalat hücrelerinin, hatların, ekipmanların, alt sistemlerin varlığına işaret etmektedir. Otomatize etme çalışmaları öncelikle kısmi uygulamalar şeklinde gerçekleştirilmiş olduğundan otomasyonlu birimlerin diğer sistemlerle iletişimleri bir süre için eksik kalmıştır. Ada kelimesi iletişimin olmadığı izole yapıyı vurgulamak içindir. İletişim kısmen insan üzerinden sağlanmaya çalışılmış, bu amaçla endüstriyel fieldbus sistemleri, iletişim protokolleri üretilmiştir. Ama yeterli olmamıştır!

   *   *   *

İlk bakışta bir fabrikanın tamamen entegre bir otomasyon yapısına sahip olması ideal durum gibi düşünülebilir. Ancak pek çok zaman gerçek böyle değildir. Tam otomasyon, diğer deyişle insansız fabrikalar teknik olarak olanaklı olsa bile ekonomiklikten uzaktır; çok yüksek maliyetli bir çözümdür ve bu maliyeti karşılayacak değer elde edilmesi hayli zordur. Bundan başka, fabrikanın tamamını otomasyonlu hale getirmek, sistemin ürettiği mal çeşidini sınırlamak gibi bir handikap da yaratır. Hiçbir otomasyon çözümü insanlı sistem kadar esnek olamaz. Zaman içinde değişen koşullara düşük maliyetle ve hızlı biçimde uyum sağlamak insana özgüdür. Tüm bu etmenler görünür gelecekte de fabrikalarda otomasyon çözümlerinin ve insanların birlikte, yardımlaşarak çalışacakları ortamlar olmaya devam edeceğini, bu süreçte otomasyon sisteminin ve insanın kendileri için en uygun işleri yapacaklarını göstermektedir. 

   *   *   *

Bu saptama ışığında fabrikaların çağdaş hale getirilmesi için iki koşul bulunmaktadır. İlki insan ve otomasyon harmanının doğru yapılmasıdır. Fabrikaların kendilerini dış koşullara hızla adapte edebilmeleri ve yüksek değer yaratabilmeleri için bir yandan yaratıcı, zeki, hızlı öğrenen, esneklik getiren ve doğru sistem tasarımı yapabilen insanlara, diğer yandan da insanın zaaflarından arınmış, aynı zamanda kas gücünün yerini alacak otomasyon sistemine gerek bulunmaktadır.
İkinci koşul insan ve otomasyon sistemlerinin birbirleri ile entegre edilmesidir. İşte bu noktada karşımızda katma değeri çok yüksek bir çözüm bulunmaktadır: MES çözümleri. Haklarındaki geniş bilgiyi iç sayfalarımızda bulacağınız, Manufacturing Execution Systems kelimelerinin akronimi olan MES’ler önümüzdeki dönemin trendi olacaktır.