ST. Makina - 15 Eylül 2009

Talaşlı imalatta çoğu kişi için hedef iş milinin hızını olabildiğince arttırmaktır. Parçaları daha hızlı işlemek daha çok parça yapılmasını sağlayacağı için daha karlı görünür.
Ancak iş milinin hızının üst sınırı bulunur. Tezgahtaki titreşim, takım aşınması, yataklarda oluşan sürtünme kuvveti ve iş parçasının tolerans düzeyi iş milinin maksimum hızını belirler.
Bir hız sınırlayıcısı da kesici takımdır. Doğru seçilmeyen kesici takım, yüksek hızlara ulaşmayı engellediği gibi sisteme de zarar verebilir.
Etkisi az da olsa iş milinin büyüklüğü de hızı sınırlayıcı etmenlerdendir. Daha büyük mil daha yavaştır.
Bunlar da yoksa motor sürücü sisteminin döndürme momenti üst limiti oluşturur.
İş mili yatakları da yüksek hızlarda sınırlayıcı rol oynarlar. Sınırı yukarı taşımak için çeşitli çalışmalar yapılmaktadır: Bir üretici basınçlı hidrostatik yatak teknolojisi geliştirmiştir. Bir diğeri hibrid seramik malzemeden yapılmış açısal temaslı bilyalı yataklar üretmektedir, bir başkası aktif manyetik yatakları pazara sunmaktadır.
Aslında maksimum hıza ulaşmaya çalışmak yerine her operasyon için uygun hızda çalışmak doğrudur. Uygun hızı maksimum eksenel derinlik oluştururken titreşim yaratmayan hız olarak tanımlayabiliriz. Bu hızda en yüksek üretkenlik ve minimum maliyet elde edilir. Bu hızın altında ve üstünde operasyon performansı düşer.
Yapılan akademik araştırmalar konuyla ilgili ortaya enteresan bir bulgu çıkartmıştır. Yüksek hızda çalışan bir iş mili titreşime neden olduğunda geleneksel yaklaşım operasyon süresini kısaltmak ve titreşimi önlemek amacıyla iş milinin hızını düşürmek ve ilerleme hızını arttırmak olmaktadır. Ancak yüksek hızlı işlemede bu yaklaşım sorunu daha ağırlaştırmaktadır. Şaşırtıcı çözüm hızı daha da yükseltmektir. Dolayısıyla uygun hız bazen daha yüksek hız anlamına da gelebilmektedir.
Not: Konuyla ilgili yazıları okuyabileceğiniz tek dergi ST Makina’dır. Diğerleri ile zamanınızı ve paranızı israf etmekten öteye gidemezsiniz.