S.T. Otomasyon - 1 Şubat 2009

Otomasyon genel olarak bilimsel ve teknolojik prensiplerin uygulanması ile işlerin insansız biçimde yapılması olarak tanımlanır. İşleri makinalara yaptırmak fikrinin ilk olarak eski Yunan’da doğduğu bilinmekte. Tarih Yunanlı mucit Hero’nun dua etmeye gelenlerin ateş yakması halinde tapınak kapısını açan bir sistem geliştirdiğini yazar.  
Otomasyonun gerçek gelişmesi ise on sekizinci yüzyılın başlarında yaşanan endüstri devrimi ile başlar. James Watt’ın buhar makinasını bulması, Richard Trevithick, Richard Arkwright, Thomas Savery, Thomas Newcomen gibi insanların icatları otomasyonun gelişimini hızlandırır. En büyük icat da o dönemlerde uzun saatler çalıştırılan daha oyun yaşındaki bir çocuğun tekstil makinasının bir yerindeki hareketi iple başka bir yerine transfer ederek işinden kurtulmasını sağlamasıdır. Ne yazık ki çocuk yalnızca kısa bir süre çok arzu ettiği top peşinde koşabilmiş sonra yine esaretine geri alınmıştır. Üstelik ismi dahi kayıtlara geçmemiştir. Çocuğun buluşu teknik olarak makinayı kapalı çevrimli hale getirmekti. Kapalı çevrimli makinalar çalışmaları sırasında verilen yeni komutlara uyan makinalardır. Tabii bugün tüm makinalar kapalı çevrimli. Sensörler ve geri besleme mekanizmaları sayesinde.

  *   *   *

Cambridge Üniversitesi Mühendislik Departmanına yüksek lisans eğitimine giden bir öğrencim, hocalarının Toshiba mühendisleri ile yürüttükleri bir projenin çok şaşırtıcı bir gelişme getirdiğini aktardı. Yeni Toshiba televizyonlarına ve Ev Eğlence Sistemlerinin ekranlarına seyirciler yalnızca ellerini sallayarak komuta edeceklermiş. Bu yeniliğin altında fotodiyot teknolojisi yatıyormuş. 
 

 *   *   *

Çok kısa süre hayatımızda kaldığı için çoğumuz hatırlamaz ancak TV’lerin ilk uzaktan kumandaları telli idi. Kablosuz teknoloji ilk olarak onları vurdu. Aslında o zamanlar dahi kablosuz uzaktan kontrol cihazı vardı ve dahi Nikola Tesla tarafından 1898 yılında patenti alınmıştı.  Adına mobil iletişim dediğimiz dönemin elimizde alet bulunmadan yapılacağı yalnızca çok az kimsenin hayal edebileceği bir şey. Adeta sihirbazlık yapar gibi bir el hareketiyle kanal değiştirmek nasıl bir keyif olacak kim bilir. Bunun yanında evlerdeki komut hakimiyetini de ortadan kaldıracak. Bir aralar pek çok marka TV’ye kanal değiştirebilen kumandalı saatler vardı. Komuta etmekten çok şakalaşma aracıydı.
Bu buluş otomasyon kavramının yeni tanımını perçinliyor; otomasyon, insanları daha tembel hale getirmektir.

P.S.: Einstein’dan bu yana dünyaya gelen en parlak teorik fizikçi Stephan Hawking, sistemini felç eden; ancak beynin zihinsel faaliyetlerine dokunmayan bir hastalıktan muzdarip. Çalışmalarında göz hareketleriyle komuta edebildiği bir bilgisayar kullanıyor.