S.T. Proses Otomasyonu–7 Temmuz 2008

Otomasyon sistemi planlamak tatil planı yapmaya benzetilebilir. Paket tura mı çıkacağız, yoksa güzergahımızı kendimiz belirleyip, değişik yerlerde değişik sürelerde mi kalacağız? Otomasyon sistemini edinmek de böyledir; ‘one stop shopping’ yapıp her şeyi tek tedarikçiden mi edineceğiz, yoksa ‘best-of-breed’ olarak adlandırılan, bileşenleri uygun gördüğümüz değişik üreticilerden mi sağlayacağız? Önce avantaj ve dezavantajlara bakalım. Tek kaynaktan sağlanan bütünleşik sistemlerde uyumluluk sorunu yaşanmaz. Ucuz, devreye alma süresi kısa, öğrenmesi çabuk olan seçenektir. Hazır ve denenmiş çözüm olduğundan devreye alma riski içermez. Yeni modül eklemek kolaydır.
Ancak fonksiyon fakirliği vardır. Özel gereksinimleri karşılama oranları düşüktür. Kullanan her firma aynı imalat gücüne sahip olduğundan rekabet avantajı getirmez. Zaman içinde değişen kullanıcı gereksinimlerine karşılık vermek pahalıdır. Tedarikçi bağımlılığı da yaratabilir.

* * *

Best-of-breed yaklaşımı işletmenin özel gereksinimlerine tam oturabilir. Zaten bu kavramı ‘en iyileri çiftleştirmek’ şeklinde dilimize çevirebiliriz. İyi yapılırsa büyük rekabet avantajı yaratır.
Risklidir; Hitler de üstün ırk yaratmak için en sağlıklı insanları çiftleştirmiş, ancak çok sayıda genetiği bozuk çocuk doğmuştu. Bu yaklaşımda tasarım, entegrasyon, kurulum ve eğitim uzun sürer. Arayüzler karmaşık, tutarsız ve başlarda sorunludur.
Best-of-breed ortamında kullanıcılar farklı donanımları, yazılımları bilmek zorunda kalırlar. Sorunlar zor çözülür. Donanımcı yazılımcıyı suçlar, yazılımcı da donanımcıyı. Güvenlik zaafları olabilir. Başarı entegratör kalitesinden büyük oranda etkilenir.

* * *

Ne zaman hangi yaklaşım seçilmeli?
Araştırmalar ‘one stop shopping’ yapan şirketlerin sayısı ile, kısmi çözüm ile başlayıp sonra başka alt çözümleri eklemekle devam eden şirketlerin sayısının birbirlerine yakın olduğunu ortaya koymaktadır.
Sorunun yanıtı kimi soft, kimi hard, çok sayıdaki etmene bağlıdır. Çok az uygulamada karar kolaydır. Örneğin migrasyon yaparken entegre sistem (diğer adıyla best-of-suite) yeğlenmesi gerektiği açıktır. Seçim kararında örgütün ölçeği, kültürü, yönetim stili rol oynar. Ancak karar teknik ve ekonomik analizlere dayanmalıdır. Sağlanacak fayda, yatırımın geri dönüşü, toplam sahip olma maliyeti, iç verim oranı ve riskler dikkatle değerlendirilmelidir.
Kısacası iyi karar hazır değildir, terlemeden bulunamaz.

Firmalara not:
Tekelci fuar fiyatlarından kurtulmanızın tek çaresi EF Fuarı’nda yer almanızdır.