ST. Otomasyon - 1 Ekim 2010

Yakın zamana kadar yazılım almanın yasal tek yolu vardı; lisans bedeli ödemek. Şimdi bir de ‘kiralamak’ olanağı doğdu. “Niçin hem yüklü sayılabilecek bir lisans bedeli ödeyelim, hem de seyrek olarak kullanalım” düşüncesi bu yeni uygulamayı doğurdu diyebiliriz. 

İngilizce’de hizmet olarak yazılım “Software as a Service” kelimelerinin baş harflerinden türetilen SaaS bu modelin adı. Yeni uygulama dedimse de SaaS’ın kökü eskilere uzanıyor. ERP yazılımlarının atası olan MRP ilk çıktığı zaman işe yarayıp yaramayacağı, müşteri şirketin çalışma tarzına uygun olup olmadığını anlamak için satıcı firmalar test kurulumu yaparlardı. Bir anlamda uzun bir deneme sürüşü diyebileceğimiz bu süreçte firmalar kararlarını verirlerdi. SaaS ile bu test devresi geçirme olanağı yaygınlaşmış bulunuyor.

Yakın geçmişte ASP adı verilen Application Service Provider denilen şirketler de yine ERP kiralama modelini yaygınlaştırma misyonu ile ortaya çıkmışlardı. Ancak ASP’ler de başarılı olamadı. Bunun birincil nedeni sözleşmelerin uzun süreli olması zorunluluğu idi. SaaS sisteminde müşteriler yazılımı aylık ve kullanıcı başına abonelik bedeli ödeyerek alıyor ve istedikleri an aboneliklerini sona erdirebiliyorlar. Bu açıdan bir spor salonuna abone olmaktan bile daha az kısıtlayıcı. Tabii arzu edilirse lisans bedeli ödeyip sahip olma olanağı da var. Hatta önceden ödenmiş olan kira/abonelik bedelleri lisans bedelinden indiriliyor. Bazı yazılımlar özel donanım gerektirdiklerinden o da kiralanabiliyor. 

SaaS upgrade, bakım ve donanım maliyetleri ile bol sıfırlı hale gelen yatırım tutarlarından koruduğu için daha fazla yazılım kullanımını sağlayacak bir model.  Alışveriş merkezlerinin yönetim sistemlerinden, IBM’in toplantı yazılımlarına, e-postaları virüslerden temizleyen çözümlere, emlak, gıda, akaryakıt dağıtım, pazarlama şirketlerinin iş uygulamalarına varıncaya kadar bu model kullanılıyor. Bu sayımızda dosya konusu yaptığımız ERP sistemleri, CRM yazılımları da SaaS ile pazara sunulmaya başladılar. IAS öncülük yapıyor, SAP gibi dünya devi firma bile bu trendi destekliyor.  

Aslında SaaS bir yandan yazılım firmalarının birim müşteri karlılığını da aşağıya çekecek. Bu kaybı müşteri adedini arttırarak telafi etmesi bekleniyor. Bunun yeterli olup olmayacağını zaman gösterecek. 

Taraftarları SaaS’ın her yazılım türü için uygun olduğunu iddia etmelerine karşın şahsen DCS’lerin buna dahil olmayacakları inancındayım. Gerçek zamanlı yazılımlar eşiniz gibidir, hep yanınızda tutmalısınız.