S.T. Vinç ve Kaldırma Üniteleri 21 Eylül 2007

Yaklaşık 4.500 yıl önce insanlığın hayatına girdikleri bilinen vinçler günümüz endüstrisinin de olmazsa olmaz araçlarındandır. Yüksek binalardan uzun köprülere kadar tüm büyük inşaatlarda, dev konteynerlerin kaldırılmasında limanlarda ve dağıtım merkezlerinde, hammadde ve ekipmanların yer değiştirmesinde fabrikalarda vazgeçilemeyen işlevler görürler. Önceleri yalnız çalışan vinçler giderek benzer işleri yapan benzer başka ekipmanlarla birlikte çalışır olmuşlardır. Bunlar arasında forkliftler, konveyörler, transpaletler başta gelmektedir. Son zamanlarda bu gruba robotlar da dahil olmuştur. Geçen yıl Weidmüller firmasının davetlisi olarak gittiğim Hamburg limanında vinçlerin indirdiği konteynerleri dev robotların alarak trenlere ve karayolu araçlarına yerleştirdiklerini hayretle ve zevkle izlemiştim.

* * *

Son analizde vinçlerin görevi lojistik faaliyetleri gerçekleştirmektir. Şantiyelerde inşaat lojistiğini, port ve ambarlarda tedarik zinciri uygulamalarını, fabrika ve depolarda da iç lojistik veya intralojistik olarak adlandırılan üretim lojistiği çalışmalarını yüksek performanslı hale getirmektedirler. Vinçlerin evrimsel gelişmesini incelediğimizde de tüm gelişmelerin lojistik konusunun öneminin anlaşılmasına dayalı olarak başladığını ve lojistik talepler doğrultusunda gerçekleştirildiğini fark edebiliriz. Keza yukarıda değindiğim vinç, robot, konveyör, forklift işbirliği de lojistik sistemleri daha çevik ve daha güvenli bir yapıya doğru götürme ve işleyişin daha yüksek performanslı olmasını sağlama gereksiniminden
doğmaktadır. Bu nedenle vinç ve istifleme makinalarına yapılan yatırımların temelde lojistik sistemi iyileştirme yatırımları anlamına geldiği ve asıl tutturulması gereken hedefin optimum lojistik çözüm olduğu hatırda tutulmalıdır. Esasen konuya bu şekilde bakmak vinç ve istifleme makinalarının rollerinin ne kadar büyük olduğunu daha iyi anlamamızı da sağlayacaktır.

* * *

Günümüzde vinçlerin geçmişe kıyasla önemlerini daha da arttıran başka gelişmeler de bulunmaktadır. Bu gelişmelerden belki de en önemlisi olan arsa fiyatlarındaki artış firmaların mekanlarını iki boyuttan üç boyuta dayalı biçimde kullanmaya itmektedir. Diğer deyişle depo ve ambarlar bir süreden beri daha geniş değil, yüksek yapılmaya başlamıştır. Bu yeni yaklaşım içinde vinçler, bu mekanları dikey olarak da kullanmayı sağlayan araçlar haline geldiklerinden kullanım oranları da artmaya devam etmektedir. Vinçler son zamanlarda montaj hatlarının yönetiminde, atıkların uygun biçimde uzaklaştırılması konularında da görev üstlenmeye başlamışlardır. Bütün bu taleplerin oluş nedeni vinçlerin yapıldıkları malzemelerin daha üstün nitelikli olması, mekanizmalarının yeni icat ve inovasyonlarla iyileştirilmesi ve bilgisayarlarında akıllı programların kullanılması sayesindedir. Bu gelişmeler göz önüne alındığında vinçlerin insanoğlunun yanındaki yerlerini, uzayın keşfi sırasında bile terk etmeyecekleri kuvvetle muhtemeldir.