Tekn-ik İnsan Kaynakları - 1 Kasım - 8 Kasım 2008

 Tümü olmasa da pek çok fabrika beklenmeyen devamsızlıklara karşı hassastır. Bazen bir kişinin işe gelmediği durumlarda bile bir üretim hattı durabilir veya ciddi sıkıntılar yaşanabilir. Bunun dışında bir şirketin çevresel değişime ve öngörülemeyen talebe uygun yanıt vermesi de gerekir. Bütün bunlar çalışanlarının iş yeteneklerini çeşitlendirmelerini zorunlu kılar. Bu da çapraz eğitim ile sağlanabilen bir durumdur.
İmalat firmaları kendi çalışanlarının yeteneklerinin çeşitliliği açısından değerlendirildiğinde beş farklı düzey bulunmaktadır. 
Birinci düzeydeki bir fabrikada çalışanlar yetenek çeşitliliğine ilgi duymazlar. Bu tür yerlerde yeteneklerini başkalarıyla paylaşmayan uzmanlar bulunur. Yöneticiler de böyle olması gerektiği kanısındadırlar. Onlara göre uzmanların bulunması doğru bir şeydir. Uzmanlar da becerilerini başkaları öğrenirse gelirlerinin, hatta yerlerinin tehdit altında olacağını düşünürler.  Ancak bir gün gerek olduğu halde bir uzmanın gelmemesi yöneticileri neyle karşı karşıya oldukları konusunda aymalarına yol açar. Bu durum o an için sorun anlamına gelse de fabrikanın ikinci düzeye yükselmesi açısından hayırlıdır.
İkinci düzey her operasyon için gereken yetenek düzeyinin tanımlandığı düzeydir. Bu aşamada herkes birden fazla beceri sahibi olmanın gereğini ve önemini kavramıştır. Bu doğrultuda çapraz eğitim programları başlatılır. Bazıları yeni konular için gönüllü olurlar ve yeni konuları öğrenmenin zevkine varırlar. Yöneticiler çalışanların yeni becerileri özümsemek için zamana ve pratik yapmaya gerek duyduklarını bilirler ve bu konuda onları desteklerler. Zaman içinde tüm çalışanlar yeni bilgiler edinmeyi ister hale gelirler. Hatta birbirlerini eğitmeye başlarlar. Eğitimin verimini arttırmak amacıyla yaratıcı öğretim teknikleri ve oyunlar yararlı olur. Önemli bir konu da gelişmeleri izlemek ve herkesin kaydettiği aşamaları topluca görülebilir tablolar halinde asmaktır.
Üçüncü düzeyde her çalışan bir başkasının görevini yakın performans düzeyinde yapabilir haldedir. Fabrikada önceden konu başına bir olan uzman sayısı ikiye yükselmiştir. Bu düzeydeki bir fabrikada rotasyon uygulamaları başlar. Eğitimler de operasyonlarla birlikte yürütülür. Öğrenmeyi kolaylaştırmak için de tek sayfalık standartlar oluşturulur. Bir başka çalışma da ekipmanların daha kolay kullanılabilir hale getirilmeleridir.
Dördüncü düzey fabrikanın üretim programında değişiklikler olması durumunda operatörlerin başka işlere atanabilecekleri düzeydir. Ekipler çalıştıkları sürecin operasyonları konusunda çapraz eğitim almaktadırlar.  Bu eğitim artık operatörlerin en etkin yetenek karışımına sahip olmalarını sağlamış durumdadır. Programın getirileri herkesin görebileceği tablolarda yazılıdır. Bu düzeyde 5S, Poka Yoke (Japonca hata önleme sistemi anlamına geliyor), hızlı kalıp değiştirme, Toplam Üretken Bakım sistemleri de oturmuş durumdadır. 
Beşinci düzeyde tüm operatörler her tür ekipmanı kullanabilir durumda olmasa da her tür montaj işlemi her kes tarafında yapılabilir. Yöneticiler çalışanları talebe göre çok değişik işlere kaydırabilirler.
Bu pek çok açıdan çok büyük bir olaydır. Yeni şeyler öğrenerek yeni yetenekler edinen bireyler bir yandan öz güven artışı sağlarlarken diğer yandan da pazarlanabilir yetenekleri artmış olur. Başarılı şirketler çapraz eğitim programları uygulamakla kalmayan bu programa katılan çalışanlarını ödüllendiren şirketlerdir de…

Bir küçük Internet Öyküsü

“Herkes”  “Birisi” “Herhangibiri’’ ve “Hiçkimse” adında  dört kişi vardı.
Yapılması gereken  ve “Herkes’’ in yapması istenen çok önemli bir de iş vardı. “Herkes” “Birisinin” bu işi yapabileceğinden emindi.

“Herhangi”  biri yapabilirdi fakat “Hiçkimse” yapmadı. “Birisi” bu yüzden çok sinirlendi, çünkü bu “Herkes”in işiydi.

 “Herkes” “Herhangibiri’’nin bu işi yapabileceğini düşündü fakat “Hiçkimse”  “Herkesin” bu işi yapamayacağını düşünmedi.
 
“Hiçkimse”  “Herhangibiri” nin yapabileceğini yapmadığı zaman “Herkes”in, “Birisini” suçlamasıyla sonuçlandı.