ST. Otomasyon - 1 Ocak 2010

Günümüzde otomasyon kavramı ‘teknoloji merkezli’ ve ‘insan merkezli’ olmak üzere iki kategoriye ayrılıyor. Her ikisinin de taraftarları, hatta fanatikleri var. İki yaklaşımın aralarındaki rekabet bana ‘sanat sanat içindir-sanat insan içindir tartışmasını’ çağrıştırmakta.
   
*   *   *

Teknoloji merkezli yaklaşımda birincil konu teknik yapılabilirliktir. Örneğin makinaların daha fazla fonksiyonu otomatik olarak yapmaları. Teknoloji merkezli otomasyonun sloganı; ‘bilim bulur, endüstri uygular, insan kullanır’ tümcesi. Bu yaklaşımda teknolojinin insana hizmet etmesi yerine insanı kendisine hizmet ettirmesi ağır basar. Teknoloji merkezli yaklaşım teknolojiyi bir amaç olarak görür. Varılmak istenen hedef en üst düzeyde teknoloji yaratmaktır. Bu teknoloji geliştirilirken farklı kültür, alışkanlık, yetenek ve yaş gruplarındaki insanların kullanıcı olacağı dikkate alınmaz. Çalışmalar ortaya bir teknoloji harikası çıkartmak içindir. Kimilerinin kullanamayacak olması umursanmaz. Hatta kullanamayanların çok sayıda olması teknolojinin yüceliğinin kanıtı olarak görülür ve istenir. Karşıtları teknoloji merkezli otomasyonun insanı aptal yapacağı görüşünü savunurlar.
   
*   *   *

İnsan merkezli otomasyon ise operasyonel gereksinimlere, uygulayıcı isteklerine yöneliktir. İnsan değerlerini dikkate alır. İnsan merkezli otomasyonun amacı insan ile yer değiştirmek değil, onu desteklemektir. Amaç otomasyon sistemini insan ile birlikte çalışacak bir takım oyuncusu haline getirmektir. Dolayısıyla insan merkezli otomasyon teknolojinin sistem içindeki etkisi ve insanın sistem içindeki rolü dikkate alınarak geliştirilir. Bu yaklaşımda nelerin otomatize edilebileceği değil, insanın nasıl ve ne şekilde desteklenebileceği, insan-makina işbirliğinin nasıl arttırılabileceği bulunmaya çalışılır. İnsan merkezli teknolojinin sloganı; “insan ister, bilim inceler, teknoloji yapar” ifadesidir.
İnsan merkezli teknoloji mühendislik uygulamalarına ve değişik özelliklerdeki insanlara uyum sağlayabilen teknolojidir. İnsan merkezli teknoloji insanın gerek fiziksel, gerekse zihinsel işlerini büyüten teknolojidir.
Karşıtları insan merkezli teknolojiyi avam olarak görürler.

2010’da istediğiniz teknolojiyle buluşmanızı dilerim.