ST. Sac İşleme Teknolojileri - 20 Mart 2009

Son günlerin gündemindeki soru; “laser makinaların yalnızca prototip üretiminde mi, yoksa seri üretimde mi kullanılması gerektiği”. Bu soruya yanıt verebilmek için laserli sac işleme makinalarının avantaj ve dezavantajlarına göz atmak gerekiyor.
Takım kullanmamaları nedeniyle hazırlık ve değiştirme zamanlarına gereksinim duymayışları, dolayısıyla kayıpları olmaması prototip üretiminde laserli makinalara ciddi bir üstünlük sağlıyor. Takım olmaması keza takım aşınması gibi bir problem yaratmadığından hassaslıkta herhangi bir düşüş de söz konusu değil.
AMADA firması ile Japonya’ya yaptığımız teknik gezide ziyaretine gittiğimiz iki firmanın asıl işi başka firmalara prototip üretmekti. Bu ziyaretlerde laserli makinaların hem laser’lerinden hem de yazılımlarından kaynaklanan bir hız üstünlüğü bulunduğunu da görme olanağı bulduk. Laser ışını hüzmelerinin daha iyi şekillenmesi hem daha iyi yönetimi hem daha kısa süreler içinde tasarıma uygun şekiller üretilmesini sağlamakta. Hız tasarrufları milisaniyeler mertebesinde de olsa bunlar zaman içinde yekun tutmakta, örneğin bir yıl için baktığımızda birkaç gün anlamına gelebilmekte. Bu da elbette hiç de azımsanacak bir tutar değil.
Yazılım da kesme yolunu ve kesme işlemlerinin sıralarını optimize edecek algoritmalar içermekte. Bu son cümleden laserli kesim işlemlerinin hızının büyük ölçüde iş parçasına bağımlı olduğu da ortaya çıkmakta. Girift bir kenar profili düz olana kıyasla elbette çok daha uzun sürüyor. Ancak yazılım algoritmaları elden gelebilecek her şeyin yapılmasına yardım ediyor. 
İyi laser makinalarının yazılımları DXF ve DWG formatındaki dosyaları düzeltme işlemi de görmekteler. Böylelikle dosya transfer hataları yok edilip daha iyi kesimler gerçekleştirilebiliyor.

   *   *   *

Öte yandan bu tür makinalardaki yazılımlar kesme programlarını kendi içlerinde simüle ederek operatöre işlemin ne kadar süreceği konusundaki tahminlerini iletmekteler.
Laser makinaların dezavantajlarına baktığımızda öncelikli olarak yüksek enerji gereksinimini görmekteyiz. Özellikle ülkemizde uygulanan yüksek fiyatlar laserli kesim işlemlerini karlı olmaktan alıkoyabilecek düzeyde. Bir başka dezavantaj ise laser hüzmesinin küçük bir alan üzerinde de olsa yarattığı ısıl etkidir. Bu etki malzemenin sertlik düzeyinin etkilenmesine, çekirdek yapısının değişmesine yol açabilmektedir. Birinci halde malzemenin mekanik, ikinci halde ise fiziksel özellikleri etkilenmektedir. Laserin en büyük kısıtı olan ‘sınırlı kesme derinliği’ konusunu da dezavantajlar listesine dahil etmemiz gerekiyor elbette.

   *   *   *

Bütün bu faktörleri göz önüne aldığımızda laserli kesim makinalarının hem prototip üretimde hem de seri üretimde kullanılabilecekleri hükmüne varabiliyoruz. Ancak seri üretim için son kararın hassas olması isteniyorsa, üretim miktarları maliyetleri belirlediğinden, alternatif kesme yöntemleri ile maliyet karşılaştırması yapma zorunluluğu olduğu inancındayım.