S.T. Sac İşleme Teknolojileri - 20 Ocak 2009

Yazıma bir yanlışı düzelterek başlıyorum. Yanlış olan lazer diye yazmak. Laser ‘light amplification by stimulated emission of radiation’ kelimelerinden oluşturulan bir akronim (İng. Acronym). Bu nedenle lazer deme hakkımız bulunmuyor! (Bu arada akronim  kelimesinin de bir kelime serisinin baş harflerinden oluşturulan kısa ad anlamına geldiğini belirteyim.)
İlk olarak 1960 yılında üretilen laser çok kısa sürede birkaç milyar dolarlık bir endüstri haline geldi. Bugün DVD oynatıcılardan barkod okuyuculara, pointerlerden printerlere kadar pek çok ürün bu teknolojiye dayanıyor.
İmalatta ise başta metal olmak üzere çeşitli malzemeleri kesmek, delmek, bükmek, kaynak yapmak, markalamak amacıyla kullanılıyor. Teknolojinin tıpta ve savunma sanayisinde de yaygın uygulamaları var.
Plazma kesme makinalarından farklı olarak laser makinalarından iletken olmayan malzemeleri, örneğin; plastik, tahta, tekstil malzemelerini işlemekte de yararlanabiliyoruz.
Çok yüksek hassasiyetleri sac işlemede laser makinalarının yaygınlaşmasına yol açıyor. Yüksek hassasiyetin ek yararları var, örneğin metali düzleştirmeye gerek bulunmuyor. Bunun dışında tasarım değişiklikleri takım değiştirme gerektirmediğinden hız ve esneklik artış gösteriyor. Tabii bu tezgahların seçilmesinde dikkate alınması zorunlu etmenler bulunuyor. Bunlar; hız, kapasite ve laser spesifikasyonları. Hız ve kapasite faktörleri kesme ve ilerleme hızı, malzemenin kalınlığı, en, boy ve yükseklik uzunlukları. Laser spesifikasyonları ise maksimum laser çıkış gücü ve laser tipi. Bugün pek çok laser makinası karbondioksit temelli. Neodymium, yttrium, diyot gibi çeşitler de var. Gerek kesme, gerekse kaynak yapan laser makinaları CNC tezgahlar. Bu tezgahlar hızları, laser güçleri, hava veya gaz akışları, hüzmeleri ve başka bazı parametreleri önceden programlanmış şekilde müşterilere teslim ediliyorlar. Tabi tezgahlar PC ile de kontrol edilebiliyorlar.
İşte hatalar da bu noktada başlıyor. Tezgah CNC olunca çoğu zihinde operatörün öneminin olmadığı çağrışımı uyanıyor. Ancak bu teknoloji henüz yeni ve ışık hızında çalışma söz konusu! Bu nedenle operatörlerin imalat performansı üzerindeki etkileri çok fazla. Genellikle CNC makineler operatör yeteneklerinden çok fazla etkilenmezler. Oysa burada operatör kaliteyi, maliyetleri, süreyi birinci derece belirleyen etmen oluyor. İyi bir makina yetersiz bir operatöre teslim edilirse baştaki hesaplar şaşıyor.  Görece düşük nitelikli bir tezgah iyi operatörün elinde harikalar yaratıyor. İşin emniyet boyutu da büyük önem taşıyor. Bütün bunlar nitelikli operatörlere iyi eğitim vermeyi zorunlu bir yatırım haline getiriyor.
Kısacası şimdilik laser makinalar yarış atlarına benziyor. Kazanmaları jokeylerine bağlı.