ST. Makina - 15 Ocak 2010

İnşaat sektöründe taşeron, tekstilde fasoncu, bilişimde outsourcing, lojistikte 3PL,  endüstride yan sanayici adını alır dış kaynak kullanımı kavramı. Uygulama gerekçeleri arasında uzmanlıktan yararlanmayı, maliyet düşürmeyi, kapasite arttırmayı, yönetsel zorluklardan kaçmayı ve risklerden kaçınmayı sayabiliriz. 
   
*   *   * 

Dış kaynak kullanımına iş dünyasında papatya falı modeli de denmekte. Fal bakarken kopartılan yapraklar dışarıya verilen işleri, papatyanın sarı kısmı da içeride tutulan işi simgelemekte. Şirketin çekirdek yetkinliği (ing. core competence) içeride tutulmalı. Çekirdek yetkinlik şirkete rekabet üstünlüğü getiren, onu rakiplerinden farklı kılan unsur. Örneğin Ar-Ge yapma ve yönetme, pazarı algılama ve yanıt verme, müşteri kazanma ve elde tutma, bir mekanizmayı veya yazılımı başkalarından daha iyi yapma vb. Bir yeteneğin ‘core competence’ olabilmesi için müşteri faydası yaratması ve rakiplerinin kolayca taklit edememeleri önkoşulları bulunmakta. Örneğin Honda’nın motorları, 3M’in yapışkanları gibi. Sektörümüzden bir örnek Mori Seiki’nin döküm gövdesi. Hassaslığı garantileyen bu gövdeyi rakipler aynı kalite/maliyet oranı ile üretme becerisi gösteremiyorlar. Tabii her firmanın kendine özgü bir çekirdek yetkinliği bulunuyor ve geliştirilip iyi yönetilmesi gerekiyor.
  
*   *   *

Dış kaynak kullanımında yeni uygulama örneği Fransa’dan. Sevgili Hakan Aydoğdu’nun aktardığına göre son yıllarda seri üretim makinalarının Fransa’daki satışında ciddi bir azalma gözlenmekteymiş. Müşteri firmalar satın almak yerine makina üreticilerine imal etmek istedikleri parçayı gösterip kiralama teklifi istiyorlarmış. Örneğin bir parçadan dokuz ay içinde 400.000 adet üreteceklerini, bunun makina maliyetinin ne tutacağını soruyorlarmış. Tekliflerde makina sayısının her hangi bir önemi bulunmuyor; kalite, süre ve maliyet değerlerine bakılıyormuş. Adet tamamlanınca da makina(lar) iade ediliyormuş.
Fransa’da başlayan bu uygulamanın sektörü değiştireceği ortada.
Sektörümüzün 2010 falında bu model görünmedi ama sonrasında yaygınlaşacağı kesin. 
Hangi dış kaynak kullanım modelini uygulamamıştık ki!