ST. Konveyör - İç Lojistik - 25 Ağustos 2009

Uzun yıllar boyunca geleneksel depoların otomatik olanlardan daha düşük maliyetli olduğuna inanıldı. Otomatik depoların, dağıtım merkezlerinin yer darlığı çeken ve işgücünün pahalı olduğu Avrupa ülkeleri, Japonya ve ABD şirketleri için uygun olduğu düşünüldü. Önceleri bu düşünce büyük oranda doğru olsa da son yıllarda gelişen teknoloji ve yaratılan çözümler toplam sahip olma maliyetini bazı uygulamalarda otomatik depolar lehine değiştirdi.
Mekanı üç boyutuyla kullanıp alan tasarrufu sağlayan, daha az enerji tüketen, daha az bakım gerektiren, kayıtları daha doğru tutan, ürünleri koruyan, 7 x 24 çalışabilen, daha uzun ömre sahip, envanter düzeyini minimumda tutmaya katkıda bulunan, tam zamanında teslimat yapabilen, iş gücüne çok daha az gereksinim duyan otomatik depolar geleneksel sistemlerden daha üretken, daha hızlı ve daha ekonomik hale geldiler.

   *   *   *

Bu gelişmeleri fark eden dünyanın değişik yerlerinden çok sayıda şirket otomatik depolama sistemlerinden yararlanmaya başladı. Bugün imalat, elektronik, yiyecek-içecek, hava-uzay, ilaç, tüketici ürünleri, otomotiv endüstrilerindeki ve perakende sektöründeki çok sayıda firma otomatik depo çözümlerinden büyük katma değerler elde etmekteler. Arada başarısız örneklere de rastlanmaktadır. Ancak başarısızlıkların nedeni otomatik depoların yetersizlikleri değildir. Bir neden yanlış yatırımlar; kurulmaması gereken yerlere otomatik depolar yapmaktır. Bu durumu avcılar arasında kullanılan ifadeyle ayı kurşunu ile serçe vurmak şeklinde tanımlayabiliriz. Eğer mal giriş çıkışı birim zaman içinde başa baş noktasının altında kalıyorsa otomatik depo işine girmemelidir. Bir diğer büyük başarısızlık nedeninin de müşteri gereksinimlerinin tam ve doğru olarak anlaşılması için yeterli analizler yapmamak olduğunu söyleyebiliriz.

   *   *   *

Bugün otomatik depolar yukarıda anılan yararlarının yanı sıra malların üretim ve dağıtımlarını şekillendiren bir rol oynamaya başlamışlardır. Ürün tasarımları sırasında otomatik depoların özellikleri dikkate alınır olmuştur. Keza tesisin iç lojistik sistemi planlanırken öncelik otomatik depolama sisteminin belirlenmesine verilmektedir. Gelişmiş ülkelerde otomatik depolar bu denli önemli hale gelmiş oldukları halde ülkemizdeki uygulamalar bu stratejik önemdeki araçtan yeterinde yararlanamadığımızı göstermektedir. Üretim tesislerimiz ve dağıtım merkezlerimiz zaman geçirmeden uygun otomatik depo türlerini ve onlarla entegre çalışan malzeme yönetim sistemlerini bünyelerine katmak zorundadırlar. Geçen her dakika kar kaybı anlamındadır.
Kabul edilmesi gereken gerçek, optimum otomatik depo çözümlerine ulaşmanın maalesef hala daha zahmetli analiz ve tasarım çabaları gerektiriyor olmasıdır. Ancak dikkatle, simülasyona dayalı çalışmalarla analiz ve tasarım çalışmaları yapıldığı takdirde başarılı sonuçlar alınmaktadır. Gerçi bazı yatırımlar kolayca kendisini göstermektedir. Ürün çeşidinin çok, giriş-çıkışın yoğun olduğu dağıtım merkezleri otomatik depolar için yüksek başarı potansiyelli yerlerdir. Otomatik depolar ürün karması değişikliklerine, yük yoğunlukları farklılaşmalarına, sipariş profillerindeki değişikliklere çok daha iyi yanıt vermektedirler. Ancak tesis lojistiği içinde imalat hücrelerinin beslenmesinde ve ürettiği malların saklanmasında kullanıldıkları takdirde bu sistemler, yapılabilir hale gelmektedirler.