ST. Otomasyon - 1 Ekim 2009

DC motor pahalı ve sık arızalanan bir makinadır. Ama hız kontrolü kolay ve verimlidir. AC motor DC’nin zaaflarını taşımaz, ancak sürülmesi DC’ninki gibi sade değildir. AC sürücülerin gelişmesi de DC’lerde yaşanan konforu AC motorlarla yaşamak arzusundan doğmuştur. Genel olarak AC sürücü gerilim ve frekansı kontrol etmeye çalışır. Bunlar motorun dışındaki değişkenlerdir.   

   *   *   *

Eğer AC motor içsel değişkenler (motor gerilimi ve akımı) kontrol edilerek sürülürse performansın yükseleceği çok önceden beri bilinmekteydi. İsveçli Emotron firması bunu dünyada ilk yapan firmadır. Motorun gerilimini ve akımını saniyede 40.000 kez ölçerek manyetik akı ile momentini hesaplayabilmektedirler. Motorun elektromanyetik durumunu temel alan bu yöntemi motoru sensör olarak kullanmak şeklinde yorumlayabiliriz. Tıpkı DC sürücü uygulamasında olduğu gibi. Böylelikle üç fazlı motorun milinin momenti dolayısıyla hızı kontrol altında tutulabilmektedir. Bu yaklaşım; takometre, enkoder gibi gereksinimlerden arınmıştır da. Emotron bu teknolojiyi ilk olarak 1998’de Hannover Fuarı’nda spektaküler bir şovla; bir bowling topuna her defasında aynı noktaya yumuşak iniş yaptırarak sergilemiştir. 

   *   *   *

Günümüz endüstrisi pek çok uygulamada daha iyi hız kontrolü, daha hızlı moment kontrolü talep etmektedir. Sürücülerin gereksiz, yanlış aşırı akım triplerine girmesi istenmemekte, harmoniklerden ve interferanstan etkilenmemesi ve gürültüsüz çalışması arzulanmaktadır. Çevre üniteleri bulunmayan yalın yapılar tercih edilmektedir. Tek bir sürücünün AC, DC veya servo motoru kontrol edebilen üniversal nitelikli olması beklenmektedir. Dergilerimizde reklamları yayınlanan sürücülerin tümü bu tür dünya klasında sürücülerdir. Diğerleri için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.