ST. Demir - Çelik & Ağır Sanayi - 20 Nisan 2010

Çelik ticareti yapan genç bir dostumuz böylesi bir ekonomik durumu daha önce hiç yaşamadığını, tecrübe eksikliği hissettiğini, bu nedenle iyi kararlar alamadığını söyleyince ‘tecrübe’ konusunu tartışmaya açtık. Önce kendisine anlattığım hikâyeyi sizlerle paylaşayım: “Eski zamanda şapka ticareti yapan bir seyyar satıcı sıcak bir yaz günü ormandan geçerken canı azıcık şekerleme yapmak istemiş. Şapkalarının bulunduğu sepetini ağacın kenarına bırakıp uykuya dalmış. Birkaç saat sonra gözünü açtığında sepetinin içinde hiç şapka olmadığını korkuyla fark edip yerinden sıçramış. Çalındığını düşündüğü şapkalarının izini bulmak için etrafına bakınırken yukarıdan gelen sesler dikkatini çekmiş. Başını kaldırdığında şapkalarının ağaçların tepesindeki maymunların kafasında olduğunu görmüş.
Seyyar satıcı panik içinde “vay başıma gelenler” diye ellerini birbirine vurunca bir de bakmış ki maymunlar da taklidini yaparak ellerini birbirlerine vurmaya çalışmışlar. Adam ellerini havaya kaldırınca maymunlar da ellerini havaya kaldırmışlar. Adam başını kaşımış, maymunlar da kaşımışlar. Durumu kavrayan adamı kafasındaki şapkayı çıkartıp yere atmış. Maymunlar da aynısını yapıp şapkaları aşağı atmışlar. Adam hızla mallarını toplayıp sepetine doldurmuş ve oradan hızla uzaklaşmış.
Aradan siz deyin elli ben diyeyim 60 yıl geçmiş. Seyyar satıcının torunu da aynı işi yapmaya başlamış. Dedesinden farklı olarak minibüsü ile köy köy, pazar pazar gezerek hayatını kazanıyormuş. Bir gün yolu aynı ormana düşmüş. Tesadüf bu ya onun da canı bir öğle uykusu çekmiş. Minibüsünü büyük bir ağaç gölgesine park edip uykuya dalmış. Bir süre sonra gürültülere uyanmış. Bir sürü maymun kafalarında şapkalarla minibüsün üstünde, ağaçların tepesinde, etrafta koşuşup duruyorlarmış. Aklına hemen dedesinin hikayesi gelmiş. Hemen ellerini birbirine vurmuş. Maymunlar da vurmuşlar. Ellerini havaya kaldırmış, maymunlar da kaldırmışlar. Başını kaşımış maymunlar da aynısını yapmışlar. Adam tamam demiş oldu bu iş. Kafasındaki şapkayı çıkartıp hızla yere fırlatmış. Bakmış maymunlarda hiç hareket yok. Şapkayı tekrar başına giymiş, kısa bir süre sonra tekrar çıkartıp yere savurmuş. Bunun üzerine maymunlardan biri ağaçtan inmiş, toruna yaklaşıp bir Osmanlı tokadı patlatmış. Maymun yerdeki şapkayı da alıp giderken “sadece senin deden mi var şapşal” diye bağırmış!”
Hikâyeden anlaşılacağı gibi tecrübe kazandırabilir de, kaybettirebilir de! Tartışmanın sonunda arkadaşımızla tecrübeli olmaktan çok, doğru davranışı getirecek akılın ve bu aklı değerlendirmeye tabi tutacak dostların önemli olduğu konusunda fikir birliğine vardık. Ancak bu vesile ile tecrübe konusunda söylenmiş birkaç deyişi de sizlere sunmak istiyorum.
Tecrübe insanın başına gelen şeyler değildir, insanın başına gelenlere göre neler yaptığıdır. Aldous Huxley
Pek çok insan için tecrübe gemilerin kıçındaki fener gibidir; sadece geçmiş oldukları yolu aydınlatır. Samuel Taylor
Acaba dünyada başkalarının tecrübelerinden istifade edecek kadar akıllı bir insan var mıdır? Voltaire
Geçirilen en kötü tecrübeler, en faydalı olanlardır. Thomas Wilder
Her şeyi kaybetseniz bile tecrübeleriniz size kalır. Macaulay
İnsanların kazandıkları tecrübeler, ölçü ile yapılan giysilere benzer, kim kazanmışsa yalnız ona uyarlar. Carlo Levi
Tecrübe bir gözlüktür, onların sayesinde ikinci defa daha iyi görürüz. Ibsen
Tecrübe, bir insanın başından geçenler değil, başından geçenlerin bıraktığı izlerdir. A. Huxley
Tecrübe çok zalim bir öğretmendir  İnsanı önce sınavdan geçirir, sonra dersini öğretir. Spuitems
Tecrübeler en iyi öğretmenlerdir  Yalnız okul masrafları biraz çoktur. Cariyle
Tecrübe herkesin kendi hatalarına verdiği addır. Oscar Wilde
Tecrübe okulunda öğrenim ücreti yüksektir; ama akılsızlara bir şeyler öğretebilen başka okul da yoktur. J.Swift