ST. Robotik - Mekatronik - 10 Nisan 2010

Yeni ürünlerin üretimi için otomasyon sistemi tasarımlamak özellikle bugünlerde büyük belirsizlik içermekte. Talebi doğru tahmin etme olanaklı olmadığından yüksek ürün adetlerine göre bir otomatik üretim sistemi kurmak riskleri arttırabilir. Öte yandan talep yüksek miktarda gerçekleşir ise otomatik sistem yokluğu da satış ve fırsat kaybı demek olacak. İlk bakışta birbirleri ile uzlaşmaz görünen bu iki gereksinim geleneksel üretim ve montaj hatları ile sağlanamamakta. Adetler düşük ise zaten otomatik hat yapmak fizibıl değildir, tamamen insanlı sistemlerle de yüksek hacimlere çıkılamaz.
Çözüm hem dinamik talebe hızla uyum sağlayacak esneklikte, hem de düşük maliyetli olacak bir sistem yaratmayı gerektiriyor.  Bir robot firması tam da bu iki gereksinimi aynı anda karşılayan çözümü ürettiği iddiası ile kamuoyunun önüne çıkmakta. Firma, geliştirmiş olduğu üretim hücresi ile müşterilerine hem yatırım esnekliği, hem üretim esnekliği, hem de ürün esnekliği kazandırmakta. Buna ek olarak pazara erişim hızını arttırmakta ve sabit, değişken maliyetleri de düşürmekte.
Üretim hücresi, merkezi bir palet konumlama sistemine ve iki hareketli dikey eksene sahip büyük bir kartezyen robot içermektedir. Yapı içinde önemli olan bir özellik de robot kollarının tek ve işe özgü uçlar yerine tıpkı takım tezgâhlarında olduğu gibi takım taretleri içermesidir. Robot kolu çalışırken end effector değiştirmek için takım magazinine gelmemekte iş parçasından çok kısa mesafe uzaklaşarak uç değiştirmekte ve doğru uç ile işine kaldığı yerden devam etmektedir. Robotun iki kolundan biri daima iş parçası üzerinde çalışmakta, ikincisi de sonraki iş için hazırlıklar yapmaktadır. Üretim hücresi yay takmaktan sıvı püskürtmeye, silikon sıkmaktan pick and place’e kadar çok geniş bir yelpazedeki işlemleri yapabilmektedir. Bir hücre ile prototip parçalar da seri üretim de aynı sayılabilecek birim maliyetle gerçekleştirilebildiğinden ekonomiklik maksimum düzeydedir. Talep yükseldiği zamanlarda ise ikinci bir hücre kapasite problemine çare olmaktadır. Robotlu hücre klasik montaj hatlarına kıyasla %40 daha az yer kaplamakta.
İlginç olan önemli bir husus da firmanın üretim hücresini dalgalanan müşteri talebinin tepe yaptığı zamanlar için kiralama özelliği ile de sunuyor olması. Bu şekilde müşteri firma tıpkı mevsimlik işçi istihdam eder gibi robotlu hücreyi satın almayıp dönemsel olarak kullanmakta.
Teknolojik çözüme böyle bir iş modeli eklenmesi firmanın da belirttiği gibi yatırım esnekliğinin ta kendisi. Taşıma maliyetleri nedeniyle bu modeli şimdilik Türk firmalarının uygulaması zor görünse de takdir etmeye engel bir durum yok doğrusu.
Ben de bu hem ekonomik hem teknolojik çözüme şapka çıkartıyorum.
Not: Firmayı ve çözümünü iç sayfalarımızda okuyabilirsiniz.