ST. Otomasyon - 01 Haziran 2009

Bazen teknolojide oluşan bir gelişmenin tüm etkileri hemen öngörülemez. 2001 yılında ismi konan, 2005 yılında da ticari ürün olarak piyasaya sürülen Programlanabilir Automation Controller, kısaca PAC olarak adlandırılan ürün için de benzer durum yaşandı. Önceleri önemi anlaşılamayan PAC şimdilerde yeni gözde konumunda.
PAC’ın özelliklerine en fazla önemsenen konu olduğundan maliyet ile başlayalım. PAC geliştirme ve bakım giderleri düşük bir ürün. Geliştirme sürecinde akış diyagramı kullanılabiliyor ve neredeyse sadece İngilizce bilgisi ile programlanabiliyor. Etiket isimleri oluşturulurken otomatik olarak veri tabanını yaratıyor ve operatör ara yüzlerinin hazırlanmasında kullanılabilir hale gelmesini sağlıyor. Bu sayede iş yükü hatırı sayılır biçimde hafifliyor.
PAC için hazır uygulama yazılımlarını piyasadan bulmak da olanaklı. Diğer deyişle PC tabanlı kontrol yazılımlarının üzerinde çalışmasına olanak veriyor. Bu durum bakım giderlerini ucuzlattığı gibi yükseltimleri (upgrade) de kolaylaştırıyor.
Gerçek multi tasking olması sayesinde PAC birden fazla kontrol görevini aynı anda gerçekleştirebiliyor. Hareket kontrolü, sürücü kontrolü, lojik kontrol (PLC’ye adını veren asli görevi) ve proses kontrol (DCS’lerin hükümranlık alanı) PAC’ın aynı anda yapabildiği işler olduğundan esneklik yanı hayli fazla. Ayrıca kontrol görevlerini yaparken gerekli okuma/yazma işlemlerini ihmal etmiyor. Eşzamanlı olarak yaptığı görev sayısı 16’ya kadar çıkabiliyor. Kontrol PLC’de olduğu gibi deterministik.
Gerçek zamanlı iletişim sunan PAC, OPC ve XML ve Ethernet standartlarını kullandığı için açık sistem yapısında, dolayısıyla farklı markalarla iletişim kurup, birlikte çalışabiliyor. Bu sayede en yukarıdaki ERP seviyesi ile doğal bir entegrasyon getiriyor. Daha ucuza e-posta gönderme yeteneği içeriyor.
PAC modüler imalat sistemleri kurmayı da kolaylaştırıyor. Bu sayede ölçeklenebilir sistemler oluşturmaya, örneğin yeni bir imalat hücresinin fabrika ağına eklenmesine çok uygun.
PAC’ların başka avantajları da bulunuyor; tıkız (kompakt) yapısı, yalnızca iki sigara paketi büyüklüğünde olması daha az yer kaplamasını sağlıyor.
Pazara genellikle yedekli (redundant) yapıda sunulmaları nedeniyle yüksek kullanılabilirlik (availability) özelliğindeler.
Özetle PAC, PLC ile PC tabanlı kontrol sistemlerinin özelliklerini içeriyor. Bu nedenle de her ikisinin pazarından da pay kapıyor. Hatta DCS’ten bile. Ancak asıl merak edilen konu PAC’ın uzun vadede PLC’nin yerini tamamen alıp alamayacağı. PLC’nin ünlü güvenilirliği ve üzerinde doğru yenilemeler yapılması daha uzun bir ömrü olduğunu gösteriyor. Ancak eskisi gibi tek başına iktidar değil. PAC ile beraber yaşamayı öğrenmek zorunda.