ST. Proses Otomasyonu - 5 Kasım 2009

Tesislerin zaman içinde daha çok süreci otomasyonlu hale getirme eğilimleri vardır. Süreçlerin otomasyonu, daha fazla sensör ve kontrol ekipmanlarının kullanılması demektir. Sensörler ve kontrol cihazları proses ekipmanlarının sağlığını sürekli izlemeyi sağlarlar. Güç tüketimi, sıcaklık trendleri, çok sayıda diğer değişkenin değerleri, pompaların, konveyörlerin, mikserlerin işleyişi kaydedilir. Böylelikle sürecin üzerindeki kontrol artar ve tesisin operasyonel verimliliği yükselir.
Artan otomasyon, bakım departmanına ilgilenmeleri gereken yeni sorumluluklar yükler!
Rutin bakım görevlerinin yerine getirilmesi eğitimli personel gerektirir. Kontrol cihazlarının ve PLC’lerin bakımı, özel yeteneklere sahip bakım uzmanları ile yapılır. Proses endüstrisindeki herhangi bir tesisin bakım departmanında elektrik, hidrolik, pnömatik bakımcıları çalışır. DCS’lerin bulunduğu fabrikalarda ise yazılım ve donanım teknisyenleri de ekipte yer alır.
Bazı proses fabrikaları yüksek nitelikli bakım faaliyetlerini dışarıdan hizmet alma yolu ile halletmeyi tercih edebilir. Ancak ileri kontrol sistemlerinin bulunduğu tesislerde yazılım ve donanım bakımcılarına 7x24 gereksinim olduğundan bakım görevi outsource edilse bile bakımı üstlenen firmanın elemanları tesiste bulunurlar. Bu da pek ucuz bir hizmet değildir.
Yeni yeteneklere sahip bakım personeline gereksinim duyulur olması, detayı çok artmış olan önleyici bakım ve onarım işlemlerinin yeni bir perspektifle ele alınmasını da beraberinde getirir.  Bu külfet otomasyonlu yapılan sürecin verimliliği sayesinde sağlanacak ekstra karlılık tarafından karşılanmalıdır. Ancak otomasyon sürecin daha kesintisiz, daha uzun süreli çalışmasını sağladığından bakım için ayrılan zaman da kısalacaktır. Bakım gereksinimi artık daha kısa süre içinde karşılanmak zorundadır. Bu da daha organize, daha proaktif bakım yaklaşımının, daha gelişmiş bakım cihazları ve ileri bakım yönetim yazılımları aracılığı ile yapılması demektir. Komponent kullanımının takibe alınması, istatistiklere bakarak arızaların tahmin edilmesi, kestirimci bakım yaklaşımına ağırlık verilmesi, bakım çizelgelerinin hazırlanması ve bakımla ilgili bütçe planlama çalışmalarının hassas biçimde yapılması gibi yeni işler doğar.
Kısacası tesisler proses kayıplarını azaltıp operasyon verimliliğini arttırmak için otomasyona başvururlar. Bu yolda dikkat edilmesi gereken önemli husus, iki arıza arası zamanı uzun olan ürünlere ve bakım gereksinimi en az olan çözümlere yönelmek ve bakım becerilerini geliştirmektir.
Aksi halde öngörülen proses verimliliği seraptır.