ST. Sac İşleme Teknolojileri - 20 Eylül 2009

Bazı koşullarda sac parçaların doğruluğu kontrol etmek parçayı üretmekten daha fazla değer taşır. Örneğin hava-uzay sektöründe parçaların doğruluğu yaşamsal önem taşıdığından muayeneye büyük önem verilmektedir. Kuşkusuz sac kullanılan otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde de, her parça için olmazsa da, tasarım ile üretim arasındaki sapmaları ölçmek - ki buna uygunluk kalitesi deniyor – önemli görevlerdendir.
Parça büyüklüğüne göre değişmekle birlikte çoğunlukla bir dakikadan az süren bir işlem olmasına karşın vazgeçilmez bir önemi haiz olan parça ölçümü için çeşitli metotlar bulunmaktadır.
Metotlar içinde yaygın kullanılanlardan biri (göz ve geçer-geçmez geyçleri kullanılarak yapılan muayeneyi saymazsak) koordinat ölçme makinalarından yararlanmaktır. Kısaca CMM (coordinate measurement machine) denilen bu ekipmanların iki yaygın türü bulunmaktadır. Bunlar; ölçme robotu ile yüksek hızlı CMM’lerdir. Yatay kollu CMM’lere ölçme robotu adı verilmektedir. Bu kategorinin özelliği uzun boyutları yüksek hassasiyetle ölçebilmeleridir. CMM’lerin dikey kollu olanları için yüksek hızlı sıfatı kullanılmaktadır. Kollarına eklemlerin takılarak dönme hareketlerinin sağlanması eğri parçaların muayenesi için bu türlerin yeğlenmesini sağlamaktadır. Ayrıca montaj parçaları için de ölçme robotlarından daha uygundurlar.
Her iki tür için de ölçüm başarısı sensörler, fikstürler ve yazılıma bağımlıdır. Sensörler hassasiyeti sağlamakta, fikstürler yerleştirme problemlerini önlemekte, yazılım da doğruluğu, zaman tasarrufunu ve en önemlisi operatör hatalarının minimizasyonunu getirmektedir. Adına robot denilen CMM dahi kendi başına değil operatör ile çalıştırılmakta olduğundan operatör performansı muayene performansını etkilemektedir. Yazılım bu etkiyi yanlışlıklardan arındırma görevi üstlenmektedir.

   *   *   *

Sac levha muayenesinde son teknoloji, yapay görme sistemlerine dayalı çözümlerdir. Bu sayede +/-25 mikron hassasiyetle çalışılabilmektedir. Dahası yapay görme sistemlerine dayalı ekipmanlar CMM’lerden daha ucuza mal olmaktadır. Ayrıca saniyenin bir kesrinde çekilen fotoğrafın analizi de kısa sürdüğünden daha hızlı ölçümler yapmaktadır. Ek olarak kolaylıkla kullanılabilirlikleri de bulunmaktadır. Son çıkan yapay görme sistemli muayene cihazları ölçüm raporlarını da otomatik olarak üretebilmektedirler.
Kuşkusuz yapay görme teknolojisine dayalı muayene cihazlarının her yerde kullanılması söz konusu değildir. Ancak zaman içinde pazar paylarının artacağı kesindir.