S.T. Elektrik-Enerji&Akıllı Binalar - 21 Kasım 2008

Bilgisayarın her tuşuna dokunuşumuz ne kadar enerji yükü yaratıyor? Hiç düşündük mü acaba?
Konuya veriden girelim. Araştırma ve tahminler insanlığın 2006 yılında 161 Exabyte veri üretmiş olduğunu ortaya koymuş. Bu kadar veri şimdiye kadar yazılan tüm kitapların yaklaşık üç milyon katına denk geliyor.
Üretilen her veri haliyle bir miktar enerji tüketiyor. Her verinin ortalama ne kadar enerji tükettiği pek anlamlı değil. Klavyenin tuşuna basmak çok düşük bir güç harcatırken, Google’da bir arama yapmak 7.000 server’ı aktif hale getiriyor. Bu da tabii inanılmaz bir fatura anlamına geliyor.
Fakültedeyken İlhami Çetin hocam 10 yıl yasasından bahsederdi; “Gelişmiş ülkelerde elektrik enerjisi tüketimi her 10 yılda iki katına çıkar” derdi. Bu yasa özellikle Internet ile birlikte çoktan kadük oldu (çok şükür hocam hala sağlıklı).
Geçen yıl dersime konuşmacı olarak davet ettiğim Sayın Ege Ertem, (o dönemde Intel CEO’su idi, şimdi daha da yükseldi) her yıl yetiştirilen pirinç taneciğinden daha fazla transistör ürettiklerini söylemişti.  Bu kadar transistör haliyle çok ciddi enerji emiyor. Bu tabii çok şaşırtıcı, ancak daha çarpıcı olanı bilgisayar sisteminde tüketilen enerjinin %99.999’unun ısıya dönüşüyor olması. Yalnızca %0.001’i uygulama yazılımını çalıştırmak için, diğer deyişle bilgi saymak (ing. Computing anlamında kullandım) için harcanıyor. “Maalesef bilgisayar sistemleri enerji verimleri çok düşük cihazlar. İşin bu kısmını kimsecikler görmüyor. Maazallah bir araba bunun 10000 katı iyi bile olsa kimseyi tatmin etmez. Kimse de almaz zaten”, diyor bu konuları Schneider’ın Antalya’daki Initi@tive toplantısında konuklara açıklayan Aaron Davis. Bir de ekleme yapıyor; “Önümüzdeki 20 yıl içinde elektrik enerjisine 12 trilyon dolar harcanacak”. Aaron Davis Schneider’ın Chief Marketing Officer’ı.  2002-2007 arasında elektrik enerji maliyetlerinin üç kat artmış olduğunu vurgulayarak Schneider’ın enerji verimliliği için ciddi çabalar sarf ettiğini, çözümler geliştirdiğini açıklıyor, sorunu olanlara açık davet yapıyor. 
Bilgisayarların enerji verimliliği çok düşük cihazlar olması aklıma Bill Gates’in yaptığı iddialı  bir açıklamayı getirdi, Gates araba ve uçak ile bilgisayarı gelişme hızları açısından karşılaştırarak; “Uçaklar PC kadar hızlı gelişseydi, Boeing’ler saatte 160.000 km hıza ulaşır, arabalar ise14kg’a iner” demişti. Bu ifade hesaplama gücünün gelişmesi açısından doğru olsa bile enerji verimliliği açısından yanlış bir karşılaştırma. Eminim Gates de bu gerçeği kabul eder. Zaten yakın geçmişte Microsoft’un yeni data center’larını elektrik enerji fiyatlarının en ucuz olduğu yerlere kuracağını açıklamıştı. Diğer bir alternatif olarak da okyanusun dibini göstermişti. Çünkü orada soğutma için enerji harcanmasına gerek yok. Bu da çok ciddi bir tasarruf, çünkü faturanın yarısı da soğutmaya gidiyor. 
Giderek daha fazla Internet’te zaman geçirmemiz bilgisayarların enerji verimliliğini daha yüksek yapmamızı zorunlu kılıyor. Hele dünyanın üçte birinin elektrikten hala mahrum olduğunu dikkate alırsak, çok acele etmeliyiz...