ST.Robotik - Mekatronik - 10 Nisan 2009

Elektrik kaynağı robotların yapabildiği yeni işlerden sayılır. Tarih robotların endüstriye 1960 yılında girdiğini yazmakta. İlk elektrot ise 20 yıl sonra tutuşturulabilmiş. Öncülük otomotiv endüstrisinin. Robotlar işe spot kaynakla başlamışlar. İstatistikler ABD’deki robot nüfusunun yarısının kaynak ile uğraştığını göstermekte. Dünyada ise bu oran % 20 olarak tahmin edilmekte. Aslında otomotiv endüstrisindeki kaynak işlerinin tümünü robotlar yapamıyor. Engelleme hala yüksek olan fiyatlardan geliyor. Robotu oluşturan mekanik ünitenin, manipülatörün ve kontrolörün giderek ucuzlamakta olmalarına rağmen henüz insan çalıştırmanın daha düşük maliyetli olduğu uygulamalar bulunuyor.
 

*   *   *

1990 yılında kaynak konusunda ilginç bir teknoloji gelişti. İngilizcesi ‘signature image processing’ (SIP) olan bu teknoloji  kaynak sırasında oluşan elektriksel verilerin (buna signature; imza deniyor) gerçek zamanlı olarak toplanmasına ve analizine dayanıyor. Analiz görüntü işleme (image processing) ile yapılıyor.
Bilindiği gibi kaynak işlemlerinin kalitesini anlamada kullanılan klasik yöntemler olan; istatistiksel süreç kontrolü, ürünleri röntgenlemek ve ultrason, hep kaynak işlemi sonrasında yapılan muayeneler. Bu yöntemler gecikmeli olarak işlemekteler, atasözümüzdeki gibi testi kırıldıktan sonra yol gösterirler. Kaynak kalitesizliğinin oluşmasına engel olamazlar, yalnızca kalitesizleri yakalamayı sağlayabilirler.
Kaynak kalitesi anlık koşullardan etkilenerek çok çabuk bozulabiliyor. Koşulların birkaç saniyelik sapma göstermesi dahi kalitesinin kabul edilemeyecek düzeylere düşmesine yol açabiliyor. Yeni yöntem olan SIP ile toplanan verilerin derhal analiz edilebilmesi ve kaynak işlemlerinin anında optimize edilmesi olanaklı hale geliyor,  çok hızlı hareket ederek proaktif davranılabiliyor. Otomotiv gibi kaynak işlemlerinin can güvenliğini belirleyecek düzeyde önemli olduğu sektörlerde SIP kötü kaliteye izin vermiyor. Böylelikle yeniden işlem yapmak, arabaları geri çağırmak tarihe karışıyor. Kalitesizlik maliyetleri kayboluyor.

*   *   *

SIP teknolojisi yalnızca robotlar ile kullanılabiliyor. İnsan elektrik kaynağını yeterli hassasiyette yapamadığından SIP’ten yararlanmak ancak robotlar aracılığıyla gerçekleşebiliyor. Bu sayede SIP robotların kaynak dünyasına daha fazla nüfuz etmelerine yardım ediyor.
Teknoloji teknolojiyi destekliyor; sonuçta insan insanca olmayan işlerden kurtuluyor.