ST. Robotik - Mekatronik - 10 Haziran 2009

Geleceğin robotlarına ilişkin fikirlerin bulunabileceği en iyi yerlerden birinin bilim kurgu yapıtları olduğu düşüncesi ile ‘Terminatör Kurtuluş’ filmini izledim. Film 2018 yılında geçiyor. Dünyayı büyük ölçüde ele geçirmiş olan yapay zeka Skynet hayatta kalmayı başarıp yer altına yerleşen insanları tamamen ortadan kaldırmak için ileri bir terminatör üretiyor. Terminatörün özellikleri yeni nesil robotlara ışık tutuyor.  

   *   *   *

Robotlar endüstride pek çok şeyi değiştirdiler. Otomobil üretiminde, boyama işlemlerinde, materyal yönetiminde süreçleri bambaşka hale getirdiler. Tehlikeli işleri bizden devralmaları, tekrarlı görevleri her seferinde tamamen aynı hassaslıkta yerine getirmeleri çok değerli üstünlükler. Hizmet robotları çok daha karmaşık görevleri ifa edebiliyorlar.
Ancak gerçekçi olursak robotların bugünkü otomasyon düzeyi hayalimizdekinden çok geride. Robotlar henüz çok yönlü çalışabilen, esnek davranabilen, bağımsız karar verebilen yaratıklar değiller. Bilindiği gibi sorun mekanik yapıda değil. Giderilmesi gereken eksiklikleri beyinde gibi duruyor. Bu açıdan iyimser olmak için çeşitli gerekçelerimiz var. Örneğin her 18 ayda hesaplama gücünün iki katına çıkacağını ifade eden ve halen geçerli olan Moore yasası.  1980’lerde saniyede bir milyon komut işleyebilen yongalar bugün 50.000.000 komut/saniye düzeyindeler. 2050 yılında saniyede 100 trilyon komut icra edileceği beklentisi var. Bu hesaplama kapasitesi tek başına yeterli olmasa da iyi kullanılması halinde robotları şimdi yaptıklarından daha farklı görevleri ifa etmeye aday kılıyor. Robotlar diğer yandan algılama, yapay görme, malzeme teknolojilerinden de yararlanarak gelişmelerini sürdürüp kullanım alanlarını genişletiyorlar.

   *   *   *

Bununla beraber yalnızca iyi bir beyin ve güçlü kaslarla bir robot gelişmiş sayılamıyor. Filmde Skynet de bunun farkına varmış; onun için hem fiziksel, hem de ruhsal açıdan insana benzeyen bir terminatör üretiyor. Skynet’in asıl niyeti insanların arasına bir truva atı sokmak, insanlardan ayırt edilmeyen birisi ile kendi isteklerini gerçekleştirmek. Ancak filmin verdiği ana mesaj duyguların, özellikle de aşkın gücü. Ruhu da olan yeni jenerasyon terminatör aşkının safına geçerek Skynet’in planlarını suya düşürüyor.

   *   *   *

Bir gün robotlar kendiliklerinden düşünebilir ve öğrenebilir hale gelirlerse başta aşk olmak üzere duyguların önemini ve gücünü öncelikle idrak etmeleri gerekecek. Bunu hala daha becerememiş nice insan olunca umudun robotlara bağlanması da doğal.