ST. Akıllı Binalar ve Güvenlik Sistemleri - 20 Ağustos 2010

Tasarımlarının ihtişamı, kullanılan mühendislik bilgisinin derinliği, inşasında yararlanılan tekniklerin yaratıcılık düzeyi, boyutlarının hassasiyeti Büyük Piramitleri yüzyıllardır hayranlıkla izlenen yapıtlar arasında tutmaktadır. Dönemin mimar mühendisleri, tasavvur etmişler, planlamışlar ve şekillendirilmiş taşları işçi kölelerin kullandıkları özel aletlerle tek tek koydurarak nesiller boyu yaşayacak harikaları yaratmışlar. Büyük piramitlerin yapımında bugün dahi açıklanamayan pek çok sır bulunmaktadır. Hesaplamaların nasıl yapıldığı, iletişimin (dokümantasyonun) nasıl sağlandığı, binlerce işçinin nasıl organize edildiği, hassasiyetin ne şekilde garanti altına alındığı esrarını korumaktadır. Örneğin Giza piramidinde kenarların uzunlukları arasındaki toplam fark yalnızca 58 mm’dir. Bu hayranlık uyandıran hassasiyetin nasıl tutturulmuş olduğu meçhuldür. 

*   *   *

Bugün ortaklaşa yapılan tasarımlarla, konstrüksiyonlarla yepyeni anlayış ürünü binalar yaratılıyor. Yeni binaların en önemli özelliği doğa ile dengeyi uzun dönemde sağlıyor olmaları. Denge; enerji, su, hava kaynaklarını maksimum verimlilikte kullanma ile olabilecek en güzel görünümü ve yüksek konforu birbirleriyle buluşturarak kurulmakta. Diğer bir ifade ile oturanların çağdaş gereksinimlerini karşılayan, üstelik bu gereksinimlerin zaman içinde değişmesine de uyum sağlayacak esneklikte ve çevresel olumsuz etkisi minimumda kalan ‘yaşayan binalar’ doğmaktadır.  ‘Yaşayan Binalar’ yalnızca beton-çelik konstrüksiyonlar olmayıp; iklimlendirmede, aydınlatma, güvenlik, emniyet, geri dönüşüm, çok düşük enerji kullanımında otomasyonlu çözümleri içermekteler. Bu çözümlerin yalnızca inşaat ve tesisat mühendisleri ile mimarlar tarafından entegre edilmesi kolay olmadığından otomasyon uzmanları da çalışmalara daha tasarım aşamasında dahil olmaktalar. Bu da akıllı ve yaşayan binaları mültidisipliner bir anlayışla oluşturulması anlamına gelmektedir. 

*   *   * 

Bina tasarımlarının mültidisipliner anlayışla gerçekleştirilmesi tasarım ekiplerinin, değişik uzmanlıklardan gelen kişilerden oluşması, heterojen bir takım kurulması demektir. Elektrik, inşaat, veri iletişimi/elektronik, bina kontrol, yazılım, güvenlik uzmanları aynı dili konuşmadıklarından anlaşmaları kolay olmamaktadır. Anlaşmış olduklarını zannettikleri anda dahi aynı kelime ve kavramlara aynı anlamları yüklemiş oldukları da kesin değildir. Bu durum sonradan problemlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bunun önüne geçebilmek için proje ve çizimlerden farklı bir koordinasyon ve iletişim aracına gereksinim bulunmaktadır. İşte bu amaçla ‘Bina Enformasyon Modelleme; BEM’ denilen bir yaklaşım geliştirilmiştir. BEM projelerin tasarımı, dokümantasyonu ve tüm paydaşlarla iletişimi konularında çok büyük yararı olan bir metodolojidir. Gittikçe karmaşıklaşan binaların sorunsuz geliştirilmeleri konusunda BEM çok önemli katkılar sunmaktadır. Tasarımcıların, danışmanların, uygulayıcıların iş yapış biçimleri, iletişimleri BEM sayesinde büyük ölçüde kolaylaşmaktadır.  Uygulanması için bir yazılıma gerek duyan ancak yazılımdan ibaret olmayan BEM tüm binaya ait enformasyonu parametrik olarak bir veri tabanında saklamaktadır. Bu sayede bir enformasyon parçacığındaki değişiklik anında ilgili diğer tüm nesnelere de yansıtılmaktadır. BEM aynı zamanda binanın ömrü boyunca kullanılacak bir başvuru kaynağıdır. BEM’e ilişkin bir makaleyi bu sayımızda okuyabilirsiniz.

Piramitlerin başarısının nasıl sağlandığı hala sırdır, ancak geleceğin binalarının başarı sırrı BEM’dir.