S.T. Konveyör-İç Lojistik - 21 Aralık 2008

Sürekli maliyet düşürme arayışları içinde olan firmalar hammadde maliyetlerini düşürmek için satın alma ve envanter kontrolü teknikleri uyguladılar, imalat maliyetlerini düşürmek için yalın üretim ve altı sigma yaklaşımlarından yararlanmayı düşündüler, elektrik ve yakıt giderlerini azaltılmak için enerji tasarrufu yöntemlerini uyguladılar…Ancak hiçbiri yeterli olmadı. Deniz bitti gibi görünüyordu ancak yeni bir alan keşfedildi. Bu alan ‘iç lojistik’ faaliyetleri. İç lojistik İngilizce’de intralogistics olarak kullanılan kavramın Türkçe’si. Fabrikanın açık ve kapalı alanlarındaki tüm malzeme akışını ve yönetimini kapsıyor. Yalnızca malzeme ile de değil, aynı zamanda bilgi akışı ile ilgileniyor. İç lojistik harcamaları genel giderlerin ve toplam maliyetin içinde bugüne kadar iyi gizlenmiş. Yukarıda yazılan konuların sonuna erişilince başka ne yapabiliriz sorusuna yanıt ararken iç lojistik uygulamalarının iyi bir tasarruf potansiyeli taşıdığı ortaya çıktı. 

   *   *   *
İç lojistik sistemleri; kapalı alan vinçlerini, kaldırma makinalarını, konveyörleri, transpaletleri, forkliftleri, pnömatik taşıma sistemlerini, robotları, depolama ünitelerini içeriyor. Bu ekipman ve sistemler doğru seçildikleri takdirde üretimde kullanılacak parçalar doğru zamanda, doğru yerde, doğru miktarda, doğru koşulda hazır bulunuyorlar. Eksik malzeme kalmıyor, hepsi tam zamanında gerek duyulduğu noktaya ulaştırılıyor, malzeme yönetimi (artık buna elleçleme denmeye başladı) mallarda kusurlar oluşturmuyor, montaj işlemleri daha kolay gerçekleştiriliyor. Gereksiz, katma değer yaratmayan işler elimine ediliyor. Parça besleme etkin yapılıyor, konveyör üzerinde kimliklendirme ve test işlemleri hatasız gerçekleştiriliyor. Kusurlu mallar kolayca keşfedilebiliyor, malların akışı süreklilik kazanıyor. Kullanılan yerden tasarruf ediliyor. Süreç içi stoklar azalıyor. İç taşıma ve depolama daha güvenilir hale geliyor, arızalar seyreliyor, bakımları çok daha kolay oluyor, zaman kayıpları neredeyse yaşanmıyor.  Hareket halinde tutulan malzemeler tozlanmıyor. Elle yapılan sıralama ve paket toplama işlemleri otomatikleşiyor. Taşınan mallar titreşmiyor. Üstelik sarfedilen enerji eski sistemlere kıyasla daha düşük oluyor. Malzeme ile bilgi akışı senkron olduğundan sorunların önü alınıyor. Kısacası üretim sistemine doğru ve tam olarak entegre olmuş bir iç lojistik sistemi tesisin verimlilik ve performansına zirve yaptırıyor.

   *   *   *

İç lojistik dünyada hızla büyüyen bir sektör. 2007 yılında 37,5 milyar euro değerine ulaştı. Yalnızca Almanya’da bu sektör 100.000’den fazla kişiye istihdam sağlıyor. Son zamanlarda ambalajlama sistemleri de iç lojistik kapsamında ele alınmaya başladı. Özellikle lojistik firmalarının depolarında paket açma-kapama yapmaları ambalajlama çözümlerine olan gereksinimlerini de arttırdı. Bu tür ambalajlamayı da hesaba katarsak sektör dünya genelinde çok daha büyük bir ciroya ulaşacağı gibi büyüme hızı da daha yüksek olacak.
Ülkemizin üretim firmaları iç lojistik sistemlerine doğru yatırım yapmada henüz yavaşlar. Bu durumu iç lojistik sistemlerinin sağlayacağı yararları iyi anlatarak aşabileceğimizi düşünüyorum. Dergimiz bu konuda sektör firmaları ile el eledir. 2009’un daha verimli geçmesini diliyorum.