Arslan Sanır
Makina İmalatçıları Birliği

TÜİK tarafından yayınlanan son bilgilere göre 2007 yılı Temmuz ayından beri makina imalatında gözlenen düşüş, 2008 yılı ilk çeyreğinde de devam etmiştir. Temmuz 2007’de bir önceki yılın aynı ayına göre % 2.5 olan imalat azması, Ağustos ayında -% 0.5, Eylül ayında -2.1 Ekim ayında -% 1.9 Kasım ayında % 0 ve Aralık ayında ise - % 11.5 olmuştu. Yılın ortalama imalat artışı ise % 4.5’a düşmüştü. 2006 yılında gerçekleşen % 22.0’lık artış sonrası önemli bir düşüş yaşanmıştı.
Maalesef olumsuz gelişmenin 2008 yılı ilk çeyreğinde de devam ettiği görülmektedir. Ocak 2008’deki % 8’lik imalat azalmasını, Şubat’ta % 3.7 ve Mart ayında da % 3.9 azalma takip etmiştir.
Aynı dönemde makina sektörünün ihracatı, bir önceki yılın ilk çeyreğine göre % 32.5 artmış bulunmaktadır. İhracatın yaklaşık % 60’ının Euro bölgesine yapılması, buna karşın TÜİK kayıtlarına dolara çevrilerek işlenmesi ve €/$ paritesinin dolar aleyhine gelişmesinin, ihracat artışının gerçek değerinden biraz yüksek çıkmasına neden olduğu bilinmektedir. Bu etkinin % 12 düzeyinde olduğu hesaplanmaktadır. Bu değere göre bir düzeltme yapıldıktan sonra makina sektörünün ihracatında % 21 mertebesinde bir artış gösterdiği görülmektedir.
Her şeye rağmen ihracat artarken imalatta bir azalma gözlenmesi dikkat çekicidir. İhracata yönelmiş, çoğu orta ve büyük ölçekli firmalarda, ihracatın gelişmesine bağlı olarak bir imalat artışı olduğu dikkate alındığında, çoğu kez vurgulandığı gibi, henüz ihracata yönelememiş ve büyük kısmı KOBİ niteliğindeki firmalarda, ortalama değerlerin üstünde bir imalat azalması olduğu görülmektedir.

Yılın ilk çeyreğinde makina ithalatının % 28.7 artmış olması, iç pazardaki talepte bir yavaşlama olsa da, gene de belirli bir artış olduğuna işaret etmektedir. Bu durum, bir miktar iyileşme olsa da, hala döviz kurlarının olumsuz etkisinin devam ettiğini ve pazarda yerli makinaların, ithal edilenler karşısında rekabet gücünü azalttığı söylenebilir. Gene TÜİK verilerine göre makina imalat sanayimizin son 12 aydaki ortalama fiyat artışı sadece % 1.2 olmuştur. Bu değer, kur nedeni ile ithalatın imalat üzerindeki baskısını göstermektedir. Artan maliyetleri satış fiyatına aksettiremeyen KOBİ’ler maalesef pazardaki konumlarını korumakta zorlanmakta ve hatta pazardaki paylarını kaybetmektedirler.
Gerek Avrupa Birliği, gerekse ABD’de ekonomide gözlenen yavaşlama ve buna bağlı olarak yatırımlarda bir azalma olmasına rağmen Türk makina sektörünün ihracatını artırması ise, sektörün gerçekten başarılı olduğunu göstermektedir.